fa اثر نانوذره کیتوزان بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه بادرنجبویه تحت تنش کادمیوم ایمنی زیستی Biosafety پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Romans&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">صنعتی شدن و مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی موجب آلودگی گسترده خاک‌های کشاورزی به فلزات سنگین از جمله کادمیوم (</span></span>Cd<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">)</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">شده است. گیاه دارویی </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">بادرنجبویه (</span></span><i>Melissa officinalis </i>L.<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">نیز در معرض این آلاینده قرار دارد. نانوذرات کیتوزان (</span></span>CNPs<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">) به دلیل خواص زیستی مطلوب توانایی بهبود تحمل گیاهان در برابر تنش‌های محیطی از جمله تنش کادمیوم را دارند. بر این اساس، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر نانوذره کیتوزان بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه بادرنجبویه تحت تنش کادمیوم انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و شامل چهار سطح کادمیوم (0، 50، 100 و 200 ppm) و چهار سطح نانوذره کیتوزان (0، 2/0، 4/0 و 8/0گرم بر لیتر) اجرا گردید. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">نتایج نشان داد که نانوذره کیتوزان و </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">کادمیوم</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"> تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای بر صفات مورد بررسی داشت. </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">نانوذره کیتوزان به طور معناداری موجب افزایش طول اندام هوایی، تعداد برگ، شاخص سبزینگی، تعداد جوانه جانبی و طول ریشه شد، در حالی که غلظت‌های بالای کادمیوم موجب کاهش این صفات شد. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">همچنین، </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">نانوذره کیتوزان موجب افزایش محتوای فنل و فلاونوئید در شرایط تنش شد و بالاترین محتوای فنل (4/26 میلی‌گرم اسید گالیک در گرم) و فلاونوئید (05/35 میلی‌گرم کوئرسیتین در گرم) در تیمار ترکیبی 8/0 گرم بر لیتر نانوذره کیتوزان و 200 پی‌پی‌ام کادمیوم مشاهده شد. افزایش غلظت کادمیوم موجب افزایش مالون دی آلدئید و تیمارهای دارای نانوذره کیتوزان کاهش نسبی در این شاخص نشان دادند. در مجموع، نتایج حاکی از آن است که نانوذرات کیتوزان می‌تواند با کاهش اثرات منفی کادمیوم، صفات رشدی و فیزیولوژیکی گیاه بادرنجبویه را تحت تنش بهبود بخشند.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Romans&quot;,serif">Industrialization and excessive application of chemical fertilizers have led to widespread contamination of agricultural soils with heavy metals such as cadmium. Lemon balm (<i>Melissa officinalis</i>), a medicinal plant, is also susceptible to cadmium pollution. Chitosan nanoparticles, due to their high biological properties, are able to improve plant tolerance to environmental stresses, including cadmium stress. Therefore, this study aimed to investigate the effect of chitosan nanoparticles on the morpho-physiological and biochemical characteristics of lemon balm plants under cadmium stress. The experiment was arranged as a factorial based on a completely randomized design with three replications, including four levels of cadmium (0, 50, 100, and 200 ppm) and four levels of chitosan nanoparticles (0, 0.2, 0.4, and 0.8 g L⁻&sup1;). The results showed that both cadmium and chitosan nanoparticles had significant effects on the studied traits. Application of chitosan nanoparticles significantly increased shoot length, leaf number, chlorophyll (SPAD) index, number of lateral buds, and root length, whereas higher concentrations of cadmium reduced these traits. In addition, chitosan nanoparticles treatment increased phenolic and flavonoid contents in response to cadmium stress. The highest phenolic content (26.4 mg gallic acid/g) and flavonoid content (35.05 mg quercetin/g) were observed in the combined treatment of 0.8 g L⁻&sup1; chitosan nanoparticles and 200 ppm cadmium. Furthermore, increasing cadmium concentration led to higher malondialdehyde (MDA) levels, while treatments of chitosan nanoparticle showed a relative reduction in this trait. These results suggest that chitosan nanoparticles can mitigate the adverse effects of cadmium stress and enhance the growth and physiological characteristics of lemon balm under stress conditions.</span></span></span><br> <br> &nbsp;</div> نانوذره, بادرنجبویه, کادمیوم, کیتوزان Nanoparticles, Lemon Balm, Cadmium, Chitosan 120 132 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-549-1&slc_lang=fa&sid=1 Mobina Mahmoudian مبینا محمودیان mobina.mahmoodian73@gmail.com 10031947532846006272 0009-0003-8900-9254 No Sana Institute of Higher Education موسسه آموزش عالی سنا، ساری، ایران. Mahyar Gerami مهیار گرامی mahyar.gerami@yahoo.com 10031947532846006273 10031947532846006273 Yes Sana Institute of Higher Education, Sari, Iran موسسه آموزش عالی سنا ساری، ایران Hanieh Abedinpour هانیه عابدین پور h_abedinpour@ymail.com 10031947532846006274 0009-0008-1202-3134 No Department of Genetic and Plant Breeding, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. گروه ژنتیک و به نژادی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران، Roghiyeh Asgharzadeh رقیه اصغرزاده r.asgharzadeh@yahoo.com 10031947532846006275 0009-0006-7007-6141 No Department of Genetic and Plant Breeding, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. گروه ژنتیک و به نژادی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران،